Mis, esasan, senagatda ulanylýar (mis öndürmek üçin senagat xalkopiriti). REACH-iň mis öndürýän we gaýtadan işleýän kärhanalarymyza we aşaky akymdaky ulanyjylarymyza täsiri REACH ýerli himiýa senagaty tarapyndan uly alada döredýär, ýöne ýerli demir däl kärhanalar henizem bu düzgüni düşünmek ýa-da düşünmezlik tapgyrynda. REACH-iň ornaşdyrylmagy biziň demir däl kärhanalarymyza önümleriň hasaba alynmagy we barlagy babatda köp sanly ýaramaz faktorlary getirer. Şonuň üçin biz ÝB-niň REACH düzgünine ähmiýet bermeli we mümkin boldugyça çalt garşy çäreleri görmelidiris.
Mis we mis gaýtadan işleýän kompaniýa hökmünde, häzirki wagtda öz önümlerini Ýewropa eksport edýän bolsa, aşakdakylary etmelidir:
1. Önümiň düzüminde bar bolan dürli maddalaryň jikme-jik sanawyny dörediň.
2. Her bir maddanyň her bir Düzgünnamada görkezilen öndüriji we import edijiniň jogapkärçiliklerine degişlidigini ýa-da degişli däldigini anyklaň.
3. Ýokarky akymdaky üpjün edijiler we aşaky akymdaky ulanyjylar bilen uzak möhletli gepleşik mehanizmini dörediň.
4. 2008-nji ýylyň ikinji ýarymynda aýratyn biznesiň öňünden bellige alynmagyna taýýarlanyň.
5. Zerur maglumatlary we maglumatlary beriň. Öň REACH mis galyndylaryny çig mal hökmünde ulanýan kärhanalaryň hasaba alynmagyny talap etmeýärdi. Emma soňky düzedişe laýyklykda, mis galyndylaryny ulanýan kompaniýalar hem REACH-da görkezilen borçlary öz üstüne alyp, aýratyn hasaba alynmaly bolarlar.
Häzirki wagtda ýurdumyzyň göni eksport möçberi uly däl we esasan eksport nyrhynyň peselmegi bilen baglanyşyklydyr. Hytaýyň uzak wagtlap elektrik misiniň arassa importçysy boljakdygy çaklanylýar. Şu manyda, REACH-iň ornaşdyrylmagy gysga möhletde Hytaýyň elektrik mis öndürijilerine az täsir edýär. Şeýle-de bolsa, eger biz REACH düzgünleşdirmesine işjeň gatnaşmasak, mis kärhanalarymyz häzirki amatly öňünden bellige alyş döwrüni ýitirip bilerler. Başgaça aýdylanda, eger Hytaý geljekde mis eksport syýasatyny düzedip, eksport çäklendirmelerini aýyrsa, mis kompaniýalary ÝB bazaryna girmek üçin gaýtadan bellige alynmaly bolarlar. Mundan başga-da, tutuş mis senagaty zynjyryndan ýurdumyzda mis ulanýan köp sanly mis gaýtadan işleýän kärhanalar we önümçilik kärhanalary bar. Olaryň önümleri Ýewropa eksport edilende, REACH täsir eder. Ilki bilen, mis gaýtadan işleýän kärhanalar, elektrik misimiziň aşaky akym öndürijileri hökmünde, Ýewropa Bileleşigi bazaryna girende, önümlerinde bar bolan himiki maddalaryň REACH düzgünine laýyklykda bellige alnandygyny subut etmeli, ýogsam önümleriň özi Ýewropa Bileleşiginiň bazaryna girip bilmez. Şol bir wagtyň özünde, REACH düzgüni hasaba alyş subýektiniň Ýewropa Bileleşiginde hukuk şahs statusyna eýe bolan kompaniýa bolmalydygyny kesgitleýär. Şeýlelik bilen, hytaý önüm öndürijileri Ýewropa eksportyny dowam etdirmegi maksat edinýän bolsalar, uzak möhletde öz maglumatlaryny hasaba almaga we saklamaga kömek etmek üçin ÝB-de hukuk statusyna eýe bolan aýratyn agenti saýlamalydyrlar. Bu, şübhesiz, kärhanalaryň eksport çykdajylaryny ýokarlandyrýar. Mundan başga-da, misiň aşaky akym önümleri, mysal üçin, enjam enjamlary we elektrik enjamlary, misiň ulanylmagyny öz içine alýar. Öňki akym üpjün edijilerinden hem önümleri ÝB bazaryna eksport edilende resminamalary hödürlemek talap ediler. REACH düzgünleriniň durmuşa geçirilmegi çylşyrymly prosesdir we ýerli kärhanalar öňünden hasaba almagyň möhümligini we gyssaglylygyny aýdyňlaşdyrmaly. Ilki bilen, öňünden hasaba almagyň dowamynda goşmaça töleg tölenmeli däl, bu bolsa hasaba almagyň dowamynda talap edilýän tölegler bilen deňeşdirilende örän azdyr. Ikinjiden, öňünden hasaba almagyň tamamlanandan soň, kärhanalar yglan edilen tonnaža görä dürli geçiş döwürlerinden peýdalanýarlar. Kompaniýalar geçiş döwründe ÝB-ne eksport edip bilerler. Üçünjiden, ýerli mis kärhanalary Ýewropada garaşsyz hukuk şahsyýetine eýe bolan öz kompaniýalary arkaly ýa-da Ýewropada ýeke-täk agenti bellemek arkaly Ýewropanyň mis ylmy-barlag edaralary bilen gepleşik mehanizmini döredýärler. Registrasiýa üçin käbir esasy ylmy-barlag işlerini, esasanam biologiki tejribeleri we zäherlilik seljermesini öz içine alýan ylmy-barlag işlerini geçirmek üçin REACH-a jogap hökmünde ýörite döredilen Agentligiň birleşigine goşulyň. Şol bir wagtyň özünde, biz Ýewropanyň mis ylmy-barlag edaralary tarapyndan eýýäm ýerine ýetirilen käbir ylmy-barlag netijelerini paýlaşyp bileris. REACH heniz doly täsirli däldigi sebäpli, Hytaýyň mis senagat zynjyryna täsirini çaklamak kyn. Şeýle-de bolsa, eýýäm mis gaýtadan işleýän önümler we mis senagat zynjyrynda önümler bilen meşgullanýan we ÝB-ne eksport edýän kärhanalar üçin aşakdaky taraplary mümkin boldugyça çalt toplumlaýyn gözden geçirmelidirler.
1. REACH düzgünlerini we pudagyň degişli mazmunyny doly we jikme-jik düşünmek.
2. Mis senagatynyň zynjyrynyň ýokarky we aşaky akymlardaky hyzmatdaşlygy üçin bilelikdäki kynçylyklary ýeňip geçmek mehanizmini döretmek.
3. Zerur maglumat geçişini tamamlamak üçin agentler ýa-da şahamçalar arkaly ýa-da aşaky ugurdaky müşderi hökmünde öňünden bellige alyşy mümkin boldugyça çalt tamamlamak üçin Ýewropa mis barlag edaralary bilen habarlaşyň.
4. Töwekgelçiliklerden gaça durmak üçin beýleki eksport bazarlaryny işjeň ösdürmeli. Häzirki wagtda Hytaýyň mis senagaty zynjyrynda dürli eksport önümleri Hytaýda umumy mis sarp edilişiniň 20% -den gowragyny düzýär. REACH düzgüni güýje girenden soň, bu, şübhesiz, ýurdumyzyň mis senagat zynjyr önümleriniň eksport çykdajylaryny ýokarlandyrar we eksport bäsdeşligini peselder. Şonuň üçin beýleki ýurtlaryň we sebitleriň eksport bazarlaryny ösdürmek zerurdyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 15-nji dekabry
